मंदीत संधी
सद्या भारतात ओरड होत असलेली आर्थिक मंदी ही काही ठराविक उद्योगांमध्येच दीसुन येते. हे उद्योग उपभोग्य व प्रतीष्ठेची प्रतीके आसलेल्या उत्पादनाची आहेत. निसर्गाच्या पर्यायाने मानवाच्या विनाशासाठी कारणीभूत असलेल्या उद्योगांमध्येच त्याचे प्रमाण अधिक जाणवते आहे. जिवणासाठी आवश्यक मुलभूत गरजांच्या उद्योगांमध्येच त्याचे इतके प्रमाण जाणवत नाही. राहीली पारलेची गोष्ट तर ही बिस्कीटे मानवासाठी आरोग्यवर्धक व पोषण घटक पुरवणारे अन्न नाही.
औद्योगिक क्रांतीनंतर जग खुप वेगवेगळ्या वळणावरुण गेले आहे . खुप वेळा मंदीचा आनुभव घेतला आहे प्रत्येकवेळेस कारणे वेगवेगळे आहेत. यावेळच्या जागतिक व भारतीय मंदीत थोडा फरक आहे. आजपर्यंत भारत यामध्ये आपली भुमीका पार पाडण्याइतका सक्षम नव्हता पण आज आहे . आज जगातील बहुतांशी देश आपापल्या अर्थव्यवस्थेच्या संरक्षणासाठी बंदीस्त economy कडे पाउले टाकत आहैत. तर भारतीय अर्थव्यवस्था एका वेगळ्याच प्रकारे वाटचाल करतांना दीसते आहे . मोदी सरकारच्या काळात जागतिक अर्थचक्रातून भारतीय अर्थचक्र थोडे वेगळ्या वाटेने निघतांना दीसूनयेत आहे येथे मंदी सरसकट सर्वच क्षेत्रात दिसुन येत नाही .
भारताला जागतीक अर्थव्यवस्थेवर आपला ठसा उमटवण्याची चांगली संधी चालुणआली आहे. भारतात अगणीक असे क्षेञ आहेत जे ब्रिटीशकाळात व भांडवलशाही (खा उ जा ) अर्थव्यवस्थेत नष्ट झाली आहे या क्षेञांचे पुनरुज्जीवन आपल्याला करता येईल भारताएवढी खरेदीशक्तीची बाजारपेठ दुसरी कोणती नाही . या काळात आपल्याला आपल्या उद्योगांचे प्रकार बदलून एक स्वयंपूर्ण अर्थव्यवस्था उभी करता येईल . जागतिक पर्यावरणाचे अगनित धोके आपल्या समोर उभे असतांना निसर्गाला घातक उद्योगांना आपण कारखाने निर्माणासाठी सहाय्य करणे व आपल्याच घरात प्रदुषण करुन जागतिक प्रदुषक देशात प्रथम येणे योग्य नाही. आपल्याला मानवी जिवणाच्या मुलभुत गरजांच्या व शास्वत उद्योगांची उभारणी करता येईल . 70% जणसंख्येला पोसणार्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या उत्थानासाठी पाउले उचलता येतील. शास्वत शेती ,शेतमाल प्रक्रीया उद्योग , मुलभुत जिवनावश्यक गरजांचे उद्योग, मशीनरी उद्योग , प्राथमिक क्षेञातील उद्योगांमध्येच अधिक गुतवणूक करता येइल,शिक्षण संशोधन याला प्रोत्साहन देता येईल skill education वाढवता येईल , सेवा क्षेञाला अधिक प्रोत्साहन देता येइल . या क्षेत्रात भारतातील 70-75% लोकसंख्या आहे. रघुराम राजन, अमर्त्य सेन , हे सर्व पाश्च्यात्य पद्धतीत शिकलेले अर्थतज्ञ आहे व भारताला आज देशी अर्थतज्ञांची गरज आहे.
सद्या भारतात ओरड होत असलेली आर्थिक मंदी ही काही ठराविक उद्योगांमध्येच दीसुन येते. हे उद्योग उपभोग्य व प्रतीष्ठेची प्रतीके आसलेल्या उत्पादनाची आहेत. निसर्गाच्या पर्यायाने मानवाच्या विनाशासाठी कारणीभूत असलेल्या उद्योगांमध्येच त्याचे प्रमाण अधिक जाणवते आहे. जिवणासाठी आवश्यक मुलभूत गरजांच्या उद्योगांमध्येच त्याचे इतके प्रमाण जाणवत नाही. राहीली पारलेची गोष्ट तर ही बिस्कीटे मानवासाठी आरोग्यवर्धक व पोषण घटक पुरवणारे अन्न नाही.
औद्योगिक क्रांतीनंतर जग खुप वेगवेगळ्या वळणावरुण गेले आहे . खुप वेळा मंदीचा आनुभव घेतला आहे प्रत्येकवेळेस कारणे वेगवेगळे आहेत. यावेळच्या जागतिक व भारतीय मंदीत थोडा फरक आहे. आजपर्यंत भारत यामध्ये आपली भुमीका पार पाडण्याइतका सक्षम नव्हता पण आज आहे . आज जगातील बहुतांशी देश आपापल्या अर्थव्यवस्थेच्या संरक्षणासाठी बंदीस्त economy कडे पाउले टाकत आहैत. तर भारतीय अर्थव्यवस्था एका वेगळ्याच प्रकारे वाटचाल करतांना दीसते आहे . मोदी सरकारच्या काळात जागतिक अर्थचक्रातून भारतीय अर्थचक्र थोडे वेगळ्या वाटेने निघतांना दीसूनयेत आहे येथे मंदी सरसकट सर्वच क्षेत्रात दिसुन येत नाही .
भारताला जागतीक अर्थव्यवस्थेवर आपला ठसा उमटवण्याची चांगली संधी चालुणआली आहे. भारतात अगणीक असे क्षेञ आहेत जे ब्रिटीशकाळात व भांडवलशाही (खा उ जा ) अर्थव्यवस्थेत नष्ट झाली आहे या क्षेञांचे पुनरुज्जीवन आपल्याला करता येईल भारताएवढी खरेदीशक्तीची बाजारपेठ दुसरी कोणती नाही . या काळात आपल्याला आपल्या उद्योगांचे प्रकार बदलून एक स्वयंपूर्ण अर्थव्यवस्था उभी करता येईल . जागतिक पर्यावरणाचे अगनित धोके आपल्या समोर उभे असतांना निसर्गाला घातक उद्योगांना आपण कारखाने निर्माणासाठी सहाय्य करणे व आपल्याच घरात प्रदुषण करुन जागतिक प्रदुषक देशात प्रथम येणे योग्य नाही. आपल्याला मानवी जिवणाच्या मुलभुत गरजांच्या व शास्वत उद्योगांची उभारणी करता येईल . 70% जणसंख्येला पोसणार्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या उत्थानासाठी पाउले उचलता येतील. शास्वत शेती ,शेतमाल प्रक्रीया उद्योग , मुलभुत जिवनावश्यक गरजांचे उद्योग, मशीनरी उद्योग , प्राथमिक क्षेञातील उद्योगांमध्येच अधिक गुतवणूक करता येइल,शिक्षण संशोधन याला प्रोत्साहन देता येईल skill education वाढवता येईल , सेवा क्षेञाला अधिक प्रोत्साहन देता येइल . या क्षेत्रात भारतातील 70-75% लोकसंख्या आहे. रघुराम राजन, अमर्त्य सेन , हे सर्व पाश्च्यात्य पद्धतीत शिकलेले अर्थतज्ञ आहे व भारताला आज देशी अर्थतज्ञांची गरज आहे.
Comments
Post a Comment